List przewozowy CMR to narzędzie, które zwiększa bezpieczeństwo oraz płynność przewozu. Warto zaznaczyć, że postanowienia Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów z dnia 19 maja 1956 roku nie nadają dokumentowi statusu obligatoryjnego. Pomimo tego szacuje się, że użycie CMR na terenie Unii Europejskiej znacząco przekracza 350 milionów sztuk rocznie. W dzisiejszym artykule udowadniamy, że list przewozowy może być jeszcze bardziej funkcjonalny!
Cyfrowa przyszłość TSL
Rozwój technologiczny przedsiębiorstw powoli przestaje być przejawem innowacyjności, a staje się zwykłą koniecznością. Taka postawa obejmuje również branżę transportową.
Dynamika zmian sprawia, że przewoźnicy muszą nieustannie dopasowywać się do nowej rzeczywistości i warunków pracy. W tym celu warto obserwować i przewidywać politykę podmiotów legislacyjnych. Taka strategia zagwarantuje szybką adaptację i konkurencyjność na rynku usług transportowych.
Wstępne sugestie dążeń do wirtualnej formy listu przewozowego miały miejsce już w 2008 roku. Wówczas przygotowano specjalny protokół, który był uzupełnieniem konwencji podpisanej w Genewie. Dokument ten stał się alternatywą dla tradycyjnej (papierowej) formy CMR i umożliwiał elektroniczne zarządzanie formularzami, a także wirtualną formę komunikacji pomiędzy podmiotami umowy.
Rewolucja 2026
To właśnie od 2026 roku elektroniczne listy przewozowe staną się obowiązkowe na terenie całej Unii Europejskiej. Co ciekawe, oficjalne ratyfikowanie umowy przez Polskę nastąpiło już 11 września 2019 roku.
Aktualnie trwają intensywne prace wszystkich uczestników inicjatywy. Aby nowy sposób obsługi dokumentacji mógł stać się częścią środowiska transportowego, muszą zostać zaprojektowane specjalne procedury i instrumenty gwarantujące praktyczność protokołu.
Ogromną rolę w całym procesie odgrywa również Europejska Komisja Gospodarcza ONZ. Instytucja opracowuje specjalistyczny system operacyjny, który umożliwi skuteczne odczytanie danych cyfrowego dokumentu CMR. Konieczne jest także stworzenie standardów potwierdzających podpis elektroniczny.
W tym miejscu warto podkreślić rodzimy akcent organizacji GSI1 Polska. Instytucja dopasowała własny model elektronicznego obiegu danych do oczekiwań unijnych w kontekście elektronicznego listu przewozowego. Etap prac jest bardzo zaawansowany, o czym świadczą prowadzone projekty pilotażowe.
CMR a eCMR- porównanie rozwiązań
Aby dostarczyć gruntownej wizji poszczególnych metod, oprzemy się na specjalnym raporcie Polskiego Instytutu Transportu Drogowego- Elektroniczny list przewozowy E-CMR. Dane dostarczone przez ankietę obejmują odpowiedzi kierowców, spedytorów, a także logistyków i osoby zarządzające firmami transportowymi.
Czynnik ludzki
Odnosząc się do wyników raportu, odpowiedzi logistyków oraz spedytorów są jednoznaczne. Zdecydowana większość obu grup zawodowych deklaruje, że listy przewozowe są uzupełniane w sposób ręczny.
Dokumenty przewozowe CMR powinny zostać wykonane w sposób rzetelny, wyczerpujący oraz zgodny z rzeczywistym stanem. Nieprawidłowości dokumentu mogą skutkować problemami w czasie kontroli drogowej lub załadunku.
Chociaż Konwencja CMR nie wiąże niepoprawności w wypełnieniu listu przewozowego z brakiem wynagrodzenia za wykonaną usługę, realia bywają inne. Doświadczenie właścicieli firm transportowych pokazuje, że brak pieczątki lub wykorzystanie błędnej kolumny formularza często stają się pretekstem do zwłoki w sfinansowaniu należności. I chociaż nie ma ku temu podstaw prawnych, takie sytuacje zaburzają płynność finansową przedsiębiorstw oraz angażują już czas, którego nieustannie brakuje.
Kolejnym zagrożeniem jest wspomniana inspekcja drogowa. Odpowiednie organy mają możliwość nałożenia stosownej kary za przekłamania umieszczone w liście przewozowym. Ilość wymaganych informacji sprawia, że prawdopodobieństwo przeoczenia jest spora.
Digitalizacja listu przewozowego znacznie ogranicza takie ryzyko. Cały proces odbywa się pod nadzorem dedykowanego systemu, który czuwa nad prawidłowością poszczególnych elementów i eliminuje niedopatrzenia.
Jak pokazuje raport, skala nieprawidłowości w dokumentacji jest naprawdę duża. Według ankietowanych, jedynie 15% listów przewozowych nie zawiera żadnych błędów, a tylko 10% z nich można uznać za kompletne! Co więcej, 1/4 dokumentów jest w pełni czytelna, a tylko 22% uwzględnia aktualne dane.
Oszczędności
Cyfrowy dokument CMR to po prostu oszczędności. Ekonomiczność rozwiązań dotyczy administracji (koszt zakupu papieru, wysyłki dokumentów pocztą lub za pomocą kuriera), ale nie tylko!
Bardzo ciekawe zestawienie zostało zrealizowane na potrzeby duńskiego Ministerstwa Transportu. Przedstawiciele SIRA Consulting Research przeanalizowali cały mechanizm zarządzania papierową formą listu przewozowego. Uzyskane w ten sposób informacje zostały zaprezentowane w formie ogólnego kosztu, który wyniósł ponad 15 złotych.
Następnie wzięto pod uwagę elektroniczny format dokumentu, a wyniki były naprawdę zaskakujące. Okazuje się, że wirtualna forma CMR generuje koszty delikatnie przekraczające 6 złotych, a sam czas obsługi był prawie trzykrotnie niższy!
Termin
Czas jest elementem, który determinuje cały sektor TSL. Jednak, ten punkt można interpretować na dwóch poziomach. Pierwszym z nich jest proces realizacji dostawy. Sprawny przebieg frachtu wpływa na reputację firmy transportowej, a w rezultacie- kontynuację współpracy oraz rentowność biznesu. Spedytorzy i kierowcy codziennie przekonują się o ogromnej wartości każdej minuty. Jest to szczególnie ważne w kontekście raportu Polskiego Instytutu Transportu Drogowego. Dlaczego?
Okazuje się, że 47 spośród 100 zapytanych szoferów oczekuje na list przewozowy od 15 do 30 minut. Biorąc pod uwagę restrykcyjne zasady przedziałów załadunkowych i rozładunkowych wielu firm, takie opóźnienia mogą wpływać na harmonogram całej trasy. Elektroniczny list przewozowy wyklucza 3 najważniejsze przyczyny, które zostały rozpoznane w raporcie- kolejki, brak czasu oraz biurokrację. eCMR daje szansę usprawnienia całej procedury. Spedytor może przesłać wcześniej uzupełniony formularz, co ułatwia zidentyfikowanie kierowcy i rozpoczęcie załadunku towaru.
Drugi aspekt akapitu odnosi się do uregulowania należności za wykonaną pracę. Branża transportowa wyróżnia się niezwykle długim czasem opłacenia faktury, który często dotyczy nawet 60 dni! To jednak nie koniec, gdyż wielu zleceniodawców uruchamia termin płatności dopiero po otrzymaniu kompletu oryginalnych listów przewozowych, co dodatkowo wydłuża cały tok.
Digitalizacja dokumentów przynosi korzyści również w tym wypadku. Zakończenie realizacji zlecenia niemal natychmiast daje dostęp do odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej wykonanie usługi, a w rezultacie umożliwia wystawienie obciążenia.
Podsumowanie
Digitalizacja i automatyzacja procesów jest znakiem rozpoznawczym nowoczesnych i innowacyjnych przedsiębiorstw, nie tylko w sektorze usług transportowych. Świetnym podsumowaniem elektronicznego listu przewozowego jest powrót do raportu. Na pytanie, czy wykorzystanie e-CMR zmniejszy ilość błędów, skróci czas wypełnienia oraz obsługi listu przewozowego, ponad 80% respondentów każdej z grup (logistyk, spedytor, kierowca) odpowiedziało zgodnie- tak.
